TÜRK GIDA KODEKSİ YENİ GIDALAR YÖNETMELİĞİ VE TÜRK GIDA KODEKSİ YENİ GIDALARA İLİŞKİN UYGULAMA TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2026/3)

Mayıs 21, 2026

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan, Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2026/3) 20.05.2026 tarihli ve 33259 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik ile “yeni gıda” niteliğindeki ürünlerin piyasaya arzı, izin süreçleri, güvenlilik değerlendirmeleri ve denetim esasları ilk kez kapsamlı şekilde düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin amacı; insan sağlığının ve tüketici haklarının yüksek düzeyde korunmasını sağlayacak şekilde, yeni gıdaların piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

“Yeni Gıda” Kavramı İlk Kez Sistematik Şekilde Düzenlendi

Yönetmelik kapsamında, Türkiye’de geçmişte yaygın tüketim geçmişi bulunmayan veya yeni üretim teknolojileriyle elde edilen gıdalar “yeni gıda” olarak değerlendirilecektir.

Bu kapsam özellikle şu ürünleri etkileyebilir:

• Alternatif protein kaynakları
• Hücre kültürü temelli ürünler
• Böcek bazlı gıdalar
• Yeni ekstraksiyon teknikleriyle elde edilen bileşenler
• Nanoteknoloji kullanılan gıda bileşenler
• Yeni bitkisel özler ve fonksiyonel bileşenler

Bu durum; inovatif ürün geliştiren gıda firmaları açısından önemli bir regülasyon alanı oluşturacaktır.
 

Bakanlık İzni Olmadan Piyasaya Arz Yasak

Yönetmelik uyarınca yeni gıdaların piyasaya arz edilebilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı izni zorunlu hale getirilmiştir.

Firmaların:

• Bilimsel veri sunması,
• Güvenlilik dosyası hazırlaması,
• Kullanım koşullarını açıklaması,
• Toksikolojik değerlendirmeler sağlaması gerekecektir.

İzin alınmadan piyasaya arz edilen ürünler idari yaptırım ve toplatma riskiyle karşılaşabilecektir.

Bilimsel Risk Değerlendirmesi Zorunlu

Yeni gıdalar için bilimsel değerlendirme mekanizması getirilmektedir.

Başvurularda özellikle:

• İnsan sağlığına etkiler,
• Besin değeri,
• Alerjen riski,
• Toksisite,
• Tüketim düzeyi,
• Üretim yöntemi

gibi kriterler değerlendirilecektir.

Bu yaklaşım, AB’deki “Novel Food” sistemine büyük ölçüde paralel bir yapı kurulduğunu göstermektedir.

Geleneksel Gıdalar İçin Ayrı Mekanizma

Diğer ülkelerde uzun yıllardır güvenli tüketim geçmişi bulunan geleneksel gıdalar için ayrı bir bildirim/başvuru sistemi öngörülmüştür.

Bu düzenleme özellikle:

• İthal fonksiyonel ürünler,
• Egzotik bitkisel ürünler,
• Etnik gıdalar

bakımından önem taşımaktadır.

Uygulama Tebliği de Aynı Gün Yayımlandı

Yönetmelikle birlikte Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (No: 2026/3)’nde yayımlanmıştır.

Tebliğde:

• Başvuru prosedürleri,
• Dosya içerikleri,
• Bilimsel veri gereklilikleri,
• Danışma süreci,
• Geleneksel gıda bildirimleri

ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Gıda Sektörü Açısından Olası Etkiler

Yönetmelik özellikle:

• AR-GE odaklı üreticiler,
• Takviye edici gıda firmaları,
• Alternatif protein üreticileri,
• İthalatçılar,
• Fonksiyonel gıda sektöründe faaliyet gösteren şirketler

açısından yeni uyum yükümlülükleri doğuracaktır.

Firmaların ürün portföylerini “yeni gıda” kapsamında değerlendirerek gerekli izin süreçlerini gözden geçirmeleri önem taşımaktadır.

Sonuç

Yeni Yönetmelik ile Türkiye’de ilk kez yeni gıdalara ilişkin kapsamlı bir izin ve denetim sistemi kurulmuştur. Düzenleme; tüketici güvenliğini artırmayı hedeflerken, yenilikçi gıda ürünlerinin piyasaya arzında bilimsel temelli bir kontrol mekanizması getirmektedir.

Önümüzdeki dönemde özellikle alternatif proteinler, fonksiyonel bileşenler ve inovatif üretim teknolojilerine sahip ürünler bakımından mevzuata uyum süreçlerinin hız kazanması beklenmektedir.

Yönetmeliğin tam metnine ulaşmak için tıklayınız. 

Uygulama tebliğinin tam metnine ulaşmak için tıklayınız.

Detaylı bilgi için;

+90 212 496 48 52 ya da food.turkey@intertek.com